Keuze van Aquarelpapier

Keuze van Aquarelpapier

Bij het schilderen met transparante, met water verdunde waterverf is het gebruik van goed aquarelpapier van groot belang. Het juiste papier bepaalt voor een groot deel de kwaliteit en uitstraling van je aquarel.

Gewicht van het papier
Aquarelpapier varieert meestal van 190 g/m² tot 800 g/m².
• Lichter papier (tot ongeveer 300 g/m²) is geschikt voor lichte technieken, maar kan sneller kromtrekken.
• Zwaarder papier (boven 300 g/m²) is beter voor natte technieken en blijft vlakker liggen.

Structuur
Aquarelpapier is er met verschillende texturen:
• Ruw: sterke structuur, ideaal voor expressieve effecten.
• Grof: iets minder uitgesproken structuur, maar nog steeds veel grip.
• Glad: geschikt voor detailwerk en fijne lijnen.

Formaten
Het papier is verkrijgbaar van kleine blokken tot grote vellen. Veel gebruikte formaten zijn A4, A3 en 56 × 76 cm. Daarnaast zijn rollen van ongeveer 10 meter verkrijgbaar.

Opspannen of niet
Lichter papier moet vaak worden opgespannen om kromtrekken te voorkomen. Dit doe je door het nat te maken en met tape of nietjes op een stevige ondergrond vast te zetten. Dik papier hoeft meestal niet opgespannen te worden.

Kleur van het papier
De meeste aquarelpapieren zijn wit of crèmekleurig, maar gekleurde varianten bestaan ook. De kleur van het papier beïnvloedt de sfeer van je schilderij.

Prijs en kwaliteit
De prijs hangt af van merk, gewicht en materiaal. Voor studies of beginners is goedkoper papier voldoende, maar voor professioneel werk loont het om in betere kwaliteit te investeren.

Voorkant en achterkant
De voorkant van aquarelpapier is doorgaans gladder dan de achterkant. Op kwalitatief goed aquarelpapier kun je meestal op beide kanten schilderen. Fabrikanten geven vaak een voorkant aan, maar de achterkant is vaak net zo bruikbaar — vooral voor studies, oefeningen of schetsen.

Tijdens het productieproces ontstaan kleine verschillen: de voorkant is vaak iets ruwer, terwijl de achterkant wat gladder kan zijn of een subtiele structuur heeft. Bij goed katoenpapier zijn beide zijden voldoende gelijmd (sizing), waardoor verf niet te snel intrekt. Het watermerk is meestal normaal leesbaar aan de voorkant en gespiegeld aan de achterkant.

Bij dunner of goedkoper papier (onder 300 g/m²) werkt de achterkant vaak minder goed en kan het papier sneller bobbelen.

Conclusie: Werk je op kwalitatief katoenpapier, dan kun je de achterkant gerust gebruiken. Een eenvoudige manier om meer uit je papier te halen.

Bekende merken
Er zijn veel gerenommeerde merken, elk met eigen eigenschappen:
• Arches – 100% katoen, zeer duurzaam, verkrijgbaar in ruw, grof en glad.
• Fabriano – ruime keuze in katoen- en cellulosevarianten, goede prijs-kwaliteit.
• Canson – o.a. Montval en Heritage, in diverse structuren en gewichten.
• Winsor & Newton – geschikt voor beginners én gevorderden.
• Strathmore – verschillende series voor diverse technieken.
• Hahnemühle – premium kwaliteit; Cezanne en Turner (300 g/m²) mijn Favoriet
• St. Cuthberts Mill – Saunders Waterford en Bockingford,  
• Lanaquarelle – uitstekend katoenpapier.
• Two Rivers – duur maar van uitzonderlijke kwaliteit.

Het is vaak zinvol om verschillende soorten uit te proberen om te ontdekken welk papier het beste bij jouw techniek en stijl past.

Katoen of cellulose
Aquarelpapier is meestal gemaakt van katoen of cellulose.

1. Katoen (100%)
   Voordelen:
   • uitstekende waterabsorptie
   • ideaal voor nat-in-nat technieken en meerdere lagen
   • duurzaam en verouderingsbestendig
   Dit papier laat toe meerdere transparante lagen aan te brengen en verf redelijk goed weg te poetsen.

2. Cellulose (houtvezels)
   Voordelen:
   • betaalbaar
   • geschikt voor beginners
   Nadelen:
   • minder goede waterabsorptie
   • kan sneller kromtrekken

Zelf werk ik meestal op katoenen papier zoals Hahnemühle Cezanne of Turner 300 g/m², of Lanaquarelle 300 g/m².

Je favoriete papier leren kennen
De keuze voor papier is persoonlijk. Koop een paar goede soorten en maak op elk papier kleine testjes. Noteer het merk, het gewicht en wat je er prettig of minder prettig aan vindt. Zo ontdek je snel wat bij je past. Vervolgens is het belangrijk om veel ervaring op te doen met het papier waar je voorkeur naar uitgaat. Pas na meerdere aquarellen leer je echt hoe het papier reageert op jouw techniek.

IK gebruik altijd dik, aquarelpapier (300–600 g/m²). Cold pressed. Het grote voordeel van dikker papier is dat het niet hoeft te worden opgespannen en minder snel bobbelt.

Tot slot
Om een mooie aquarel te maken heb je goed papier nodig dat past bij jouw manier van werken, en waarvan je precies weet hoe het op de verf reageert. Het is zelfs belangrijker dan de keuze voor verf of penselen. Goed papier hoeft niet per se duur te zijn, zolang jij er prettig mee werkt en het van degelijke kwaliteit is.